Veel klachten bij kinderen door verstoorde primaire reflexen

1

Primaire reflexen zijn de basis voor een goede ontwikkeling van een kind. Het vormt als het ware een stevige ondergrond waar weer nieuwe ontwikkelingsfases op gebouwd kunnen worden.

Wat is nu precies een reflex?

Een reflex is een onwillekeurige, automatische beweging als reactie op een prikkel.
We hebben verschillende reflexen actief in ons leven, ook wel de levenslange reflexen genoemd. Als we bijv. onze vinger branden gaat er een seintje naar de hersenen en is de reactie daarop dat we onze hand zo snel mogelijk terugtrekken!

Daarentegen behoren primaire reflexen zich rond de leeftijd van ca. 2 jaar volledig volgens een bepaald patroon in het lichaam te hebben geïntegreerd en zijn dus niet meer actief.

Het belang van primaire reflexen:

Vanaf het prille begin in de baarmoeder zijn er al primaire reflexen die helpen ons brein  te ontwikkelen. Primaire reflex bewegingen gaan vooraf aan de ontwikkeling van neurale netwerken en aan de myelinisatie (groei van vetachtige, witte stof om de zenuwuitlopers) van de routes die zorgen voor verbinding van de verschillende gebieden.  Een goede ontwikkeling hiervan is van enorm belang voor motoriek, leren, gedrag, communiceren, sociaal en emotioneel welzijn.

Primaire reflexen worden aangestuurd vanuit de hersenstam, het gedeelte van de hersenen dat verantwoordelijk is voor de overleving. Voorbeelden van deze reflexen zijn o.a.: het zuigreflex, grijpreflex en schrikreflex. Als primaire reflexen nog actief zijn (of opnieuw actief zijn geworden) wordt de hersenstam gestimuleerd en schiet het lichaam in de ‘vecht-vlucht’ stand, we reageren dan vanuit stress en overleving. Bij goed geintegreerde reflexen geef je een reactie vanuit je prefrontale cortex waar je de informatie verwerkt en analyseert alvorens een reactie te geven.

Wat gebeurt er als een kind zijn reflexen niet of niet goed heeft kunnen integreren?
Als een kind de stevige basis van goed geintegreerde reflexen mist, is alles wat je er verder op bouwt wankel. Het actieve reflex zal zich altijd opdringen en verstoort zo het normale functioneren. Het kind zal deze reflexen willen onderdrukken of compenseren wat enorm veel energie kost.

Een kind kan dan overreageren, helemaal niet reageren of ongecontroleerd reageren op zintuiglijke informatie.  Veel voorkomende klachten, problemen die hierdoor kunnen ontstaan zijn o.a.:

Een kind:

  • Kan niet stilzitten
  • Struikelt veel, heeft moeite met evenwicht
  • Ligt tijdens het schrijven met het hoofd bijna op de tafel.
  • Hangt onderuit in zijn stoel.
  • Heeft zijn benen om de stoelpoten geklemd of zit in een W-zit
  • Is overgevoelig voor labels in kleding, geluid en/of licht.
  • Bijt op z’n pen, nagels of duimt etc.
  • Plast nog regelmatig in zijn broek
  • Is “onhandig”, loopt tegen dingen aan, gooit dingen om.
  • Is onzeker, faalangstig
  • Wordt gepest of pest zelf
  • Loopt op zijn tenen (letterlijk en figuurlijk)
  • Heeft zijn emoties niet in balans.
  • Klaagt over hoofdpijn tijdens het lezen of tv kijken
  • Heeft een zwakke pen greep
  • Schrikt van harde geluiden
  • Slaapt slecht
  • Heeft moeite met concentreren.

Hoe komt het dat de reflexen soms niet, gedeeltelijk of niet goed geïntegreerd zijn?
Dit kan komen door: 

  • Problemen tijdens de zwangerschap, geboorte en/of na de geboorte, denk daarbij o.a. aan geboorte trauma (vacuumverlossing, tangverlossing) en keizersnede.
  • Emotionele stress van de moeder tijdens de zwangerschap.
  • Onvoldoende juiste beweging in de baby/peuter tijd. Maxi cosi’s, schommelstoelen, autozitjes etc beperken de bewegingen die juist zo nodig zijn voor de ontwikkeling van de hersenen. Maar denk ook aan het veelvuldig en lang tv kijken, gebruik van Ipad en computers wat behalve invloed op de houding ook negatieve invloed heeft op de hersenen die nog in ontwikkeling zijn.
  • elektronische vervuiling, elektromagnetische straling (wifi)
  • ziekte, trauma en chronische stress op latere leeftijd. Hierdoor kunnen primaire reflexen weer geactiveerd worden.

Ontwikkeling Moro reflex

De Moro is een automatische reactie op een plotselinge verandering in zintuiglijke prikkels.. Bij een pasgeboren baby kun je deze herkennen wanneer er een onverwachte beweging of geluid gemaakt wordt. De baby ademt snel in en zijn vingers, armen en benen spreiden zich. In de bloedbaan komen adrenaline en cortisol vrij. Vervolgens zal de baby zijn armen over zijn borst sluiten, ademt hij uit en begint hard te huilen. Op deze manier roept de baby om hulp.

De Moro ontwikkelt zich in de 9e week na conceptie bij de foetus in de baarmoeder en maakt ons gevoelig voor gevaar.

De Moro is belangrijk bij de eerste ademhaling na de geboorte. Daarnaast is de moro ook belangrijk in de eerste strekreactie van het lichaam. De baby heeft tenslotte 9 maanden in een gebogen positie in de baarmoeder gezeten.

De Moro reflex hoort geïntegreerd te zijn bij 3à 4 maanden en gaat over in het gewone “volwassen schrik reflex”

Wat gebeurt er bij een actieve moro reflex?

Wanneer bij het kind deze Moro reflex niet geïntegreerd is, zal er telkens een overproductie aan cortisol en adrenaline in het lichaam worden rondgepompt wanneer het kind schrikt. Het kind heeft dan een verhoogde mate van stress in het lichaam. Het kind kan na enige tijd hypergevoelig worden in een of meer zintuigen. Hierdoor zijn deze kinderen snel afgeleid en moe. Het kan zich uiten in storend, onrustig gedrag of juist het tegenovergestelde, het kind trekt zich terug en keert in zichzelf.

Symptomen bij een actieve Moro reflex

  • Overgevoelig voor geluid en/of licht.
  • Lage eigenwaarde, weinig zelfvertrouwen.
  • Extreem schrikachtig.
  • Concentratieproblemen.
  • (Faal)angst.
  • Slecht coördinatie (met name tijdens balspelen)
  • Evenwichtsproblemen
  • Houdt niet van veranderingen
  • Gemakkelijk afgeleid
  • Last van allergieën, lagere immuniteit
  • reisziekte.
  • Keel-, neus- en oorproblemen.

 De behandelmethode ‘reflexintegratie’

Onafhankelijk van leeftijd kunnen reflexen (opnieuw) geïntegreerd of verder geïntegreerd worden. Zo kan de basis voor ons zenuwnetwerk opnieuw aangelegd worden. Aan de hand van een intake en testen kan worden vastgesteld welke reflexen nog niet, niet goed, of nog niet geheel geïntegreerd zijn. De behandeling bestaat uit een reeks bewegingsoefeningen die zowel passief als actief gedaan kunnen worden. Veelal krijgen kinderen oefeningen mee voor thuis welke zo veel mogelijk op speelse wijze worden aangeboden zodat de kinderen het leuk en fijn vinden om te doen.

 Kinderpraktijk aan de Dijk (www.kinderpraktijkaandedijk.nl) werkt met 2 reflex integratie methodes:

Door: Tini Rademaker, integratief kinder- en jeugdtherapeut bij Kinderpraktijk aan de Dijk te Beusichem (Gelderland)

About Author

1 reactie

  1. Hallo Tini, een duidelijk verhaal. Fantastisch dat de oefeningen die je aanbiedt positieve gevolgen hebben voor zowel kind en zijn omgeving. Met groet van Ariaan (pedagogisch kind en jeugdtherapeut)

Geef een reactie