Hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid

5

Onze zoon van negen is hoogbegaafd. Hij heeft zichzelf leren lezen toen hij net vijf was. Hij knutselt dingen in elkaar zonder handleiding. “Ik doe het wel op mijn manier. Dat gaat heel wat sneller!” Soms helpt hij ons met de constructie van een of ander gebruiksvoorwerp. Wanneer mijn vrouw en ik er kop noch staart aan krijgen. En we staan er bij en kijken er naar. “Zoals hij het doet is inderdaad logischer”. We zijn absoluut geen dwazen, maar soms wat onhandig. Zelfkennis is het begin van alle wijsheid. Toch?

Intelligentie is niet altijd zaligmakend

Natuurlijk zijn we trots op hem. Nog nooit heeft hij op school minder dan 80% gescoord. Het commentaar op zijn schoolrapport is vaak praat voor de vaak. Ik vermoed dat de leerkracht zich soms moet afvragen ‘wat kan ik hier over zeggen?’ Het commentaar is dan vaak ook het zelfde. Prima, prachtig, goed en alle mogelijke superlatieven. Uiteraard verveelt hij zich regelmatig in de klas. Terwijl de andere leerlingen zich nog het hoofd breken over een moeilijke oefening, tuurt hij al werkloos in het rond. Hij heeft onlangs de toestemming gekregen om dan klasgenootjes te helpen. En dat doet hij met veel plezier en voldoening.

En toch is hij soms bloednerveus voor een test. Kan hij moeilijk slapen of eten. Weet hij zich geen houding te geven. Spoken heel wat vragen door zijn hoofd. ‘Wat zal de juf vragen? Zal ik geen fouten maken?’ ‘Waar zal ik zitten?’ En al dat piekeren maakt hem soms misselijk. Hij wordt dan bleker naarmate schooltijd nadert. Soms is hij totaal overstuur moeten thuisblijven.

En op veel begrip kunnen we niet altijd rekenen. ‘Waarom is hij zenuwachtig? Hij is toch slim genoeg?’

Het onderwijs in Vlaanderen wordt vaak geprezen omwille van zijn kwaliteiten.
Op alle niveaus. Heel wat Nederlanders vinden dan ook de weg naar middelbare scholen, hogescholen of universiteiten. Maar zoals bovenstaande struisvogelpolitiek illustreert: alles kan altijd beter.

Hoogsensitiviteit is ook een deel van wie hij is

We hebben de hoogsensitiviteit al ervaren toen hij kleuter was. Onverwachte of ongeplande gebeurtenissen maakten hem overstuur.  De kleinste details merkte hij op.

Hij nam dingen waar die anderen niet zagen. Hij kon de kleinste verschillen ruiken of proeven. Hij zou een prima kok zijn. Maar wat dat laatste betreft: indien we hem een opleiding voor kok laten volgen, ontketenen we een kleine familie-oorlog.

‘Dat is absoluut beneden zijn capaciteiten! Hij kan met gemak ingenieur of arts worden!’
Kan best zijn, maar wij denken vooral aan zijn geluk. Hij moet doen wat hij graag wil doen.
Heel wat mensen hebben vooral oog voor zijn intelligentie, zijn IQ zouden ze misschien graag op zijn voorhoofd schrijven. 140. In een zeer opvallende kleur. Dat IQ is niet meer dan een cijfertje. Een momentopname. En vooral: onze zoon is niet zijn IQ. Hij is heel wat meer dan dat, onder andere hoogsensitief. Maar dat wordt vaak flauw genoemd of gewoon niet meer dan een karaktertrek die er verder niets toe doet.

Een kind moet kind kunnen zijn

Toen we hem enkele jaren geleden hebben laten testen, hadden wij beter alleen gesproken over de hoogsensitiviteit die uit de testen is gebleken. En het resultaat van de IQ-test verzwegen. Want de reacties daarop hebben ons al zo vaak geërgerd.

“Je moet hem naar een schaakclub sturen. Of hem vreemde talen laten leren. Chinees bijvoorbeeld! Dat IQ moet je voeden!’
Onlangs is hij op een feest als volgt voorgesteld: “Dit is Jasper. Hij heeft een IQ van 140.” Meer was niet van belang. Misschien wil hij wel gewoon ravotten? En dat mag.

Binnenkort krijgt hij professionele psychologische begeleiding. Want hij staat bij wijze van spreken momenteel op ontploffen. Om de overdaad aan prikkels die hij te verwerken heeft te kanaliseren, is hij op dit moment een verzameling tics. En als we hem vragen waarom hij doet wat hij de hele dag door haast mechanisch doet, antwoordt hij, net niet huilend: “Dat weet ik niet.  Ik kan het niet laten, het moet gewoon…”

Dan ben je als ouder even het noorden kwijt. Dan kan dat overschatte IQ je gestolen worden. En wat zijn we blij dat voor die psychologische begeleiding amper een wachttijd was. Want je kind wil je helpen.

Tot slot
Ik weet dat ik niets weet. Dat maakt van mij de slimste mens van de wereld.
Socrates

About Author

Bert

Bert heeft sinds 2001 de diagnose ms en is al enkele jaren rolstoelgebruiker. Hij studeerde godsdienstwetenschappen met de bedoeling les te geven maar dat is helaas niet gelukt. Hij doet veel vrijwilligers werk en schrijft!

'); } //-->

5 reacties

  1. Dag, Herkenbaar. De tics van onze zoon zijn minder nu hij naar de plusgroep (het ontmoeten van kinderen die begrijpen wanneer hij iets zegt) gaat en op school op zijn niveau behandeld en benaderd wordt. Zijn fixed mindset maakt sprongen naar growth mindset. Mooi om te zien en zit goed in zijn vel. Maar het hoogsensitieve is duidelijk aanwezig maar hierin kan ik hem helpen hoe hiermee op een positieve manier mee om te gaan. Zelfkennis is duidelijk aanwezig en dat maakt het ook makkelijker. Hij geeft zelf aan wat hij wel en niet wil cq kan en ook waarom.

  2. Mooi beschreven. Heel veel succes en sterkte met jullie mannetje.

    Hier ook HB met dyslexie en ook gevoelig. Die boosheid en tics herkennen we. Moet wel aangeven dat die tics en enorme driftbuien grotendeels zijn verdwenen nu hij op HB-onderwijs zit. Mama hier begrijpen ze me en lukt het wel om vriendjes te maken

  3. Wat een prachtig artikel met herkenning. Een hoog IQ is echt niet altijd gemakkelijk of ‘een voordeel ‘ en hoogsensitiviteit is zoveel meer dan een ‘karaktertrek’. Het is een andere manier van denken en een andere kijk op het leven. Niet alle hoogbegaafde kinderen zitten het liefst de hele dag met hun neus in de boeken of vinden het leuk om te schaken en niet alle kinderen met een hoog IQ willen arts, professor of wetenschapper worden. Die van mij vindt het ook heerlijk om de Donald Duck te lezen en weet ook al precies wat ie later worden wil. Z’n businessplan ligt al klaar. Hij wordt ijscoman en gaat ijs verkopen in een omgebouwde VW-bus!! In de winter gaat ie zich bezig houden met het ontwikkelen van nieuwe smaken. En het zal me helemaal niks verbazen als er over een jaar of twaalf op een zomerse dag in juli bij ons door de straten een luid getoeter klinkt en iedereen weet dat de ijscoman er weer is!!!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.